Dao dĩa xếp ngược hay xuôi? 1 ngoại lệ cần biết
Sạch hơn khi cắm ngược, an toàn hơn khi cắm xuôi. Cách dung hoà và một ngoại lệ bắt buộc.
Trả lời ngắn: Dao dĩa xếp ngược: cán xuống, đầu lên, thì sạch hơn vì phần bẩn nhất hướng thẳng vào tia nước. Cắm xuôi, cán lên, thì an toàn hơn khi lấy ra. Cách dung hoà: xếp xen kẽ thìa và dĩa để chúng không lồng vào nhau, phần lớn cắm ngược, riêng dao lưỡi sắc luôn cắm xuôi: đây là ngoại lệ cần biết vì đó là rủi ro đứt tay thật.
Vì sao dao dĩa xếp ngược thì sạch hơn
Giỏ dao dĩa thường đặt ở giá dưới, ngay trên cánh phun chính. Tia nước bắn từ dưới lên.
Cắm ngược nghĩa là đầu thìa, răng dĩa, phần tiếp xúc với thức ăn, hướng thẳng xuống nguồn nước. Cắm xuôi thì phần bẩn nhất nằm trên cùng, xa tia nước nhất và bị cán che một phần.
Chênh lệch không lớn với đồ ít bẩn, nhưng thấy rõ với thìa dính cơm hoặc dĩa dính sốt.
Vì sao nhiều người không dao dĩa xếp ngược mà cắm xuôi
- An toàn khi lấy ra. Thò tay vào giỏ đầy răng dĩa chĩa lên là rủi ro thật.
- Sạch tay hơn. Cầm vào cán thay vì cầm vào phần ăn.
- Nhanh hơn. Rút cả nắm cán một lúc.
Ba lý do này đều chính đáng. Vì vậy câu trả lời thực tế không phải chọn một bên mà là phân loại.
Cách dung hoà
| Món | Nên cắm | Vì sao |
|---|---|---|
| Thìa, muỗng | Ngược | Lòng thìa hướng xuống nguồn nước |
| Dĩa (nĩa) | Ngược | Khe giữa răng cần tia nước trực tiếp |
| Dao ăn (lưỡi cùn) | Ngược | Không nguy hiểm |
| Dao bếp lưỡi sắc | Xuôi | Rủi ro đứt tay khi lấy ra |
| Đũa | Nằm ngang giá trên | Cắm đứng dễ chặn cánh phun |
Dòng thứ tư là ngoại lệ bắt buộc, không phải khuyến nghị. Dao bếp lưỡi sắc chĩa lên trong một cái giỏ là tai nạn chờ xảy ra, nhất là khi có trẻ nhỏ phụ dọn bếp.
Xen kẽ để không lồng vào nhau
Vấn đề lớn hơn cả chuyện ngược hay xuôi: thìa lồng vào thìa. Hai chiếc thìa úp khít lên nhau tạo mặt kín, và cả hai đều ra bẩn.
Cách xử lý: xen kẽ ngược xuôi trong cùng một ô, hoặc rải các món cùng loại ra nhiều ô khác nhau thay vì dồn một chỗ.
Nhiều giỏ dao dĩa có nắp lưới chia ô, dùng nó, mỗi món một ô, là hết hẳn chuyện lồng nhau.
Nếu máy có khay dao dĩa phẳng trên cùng
Máy đời mới thường có thêm một khay nông nằm trên cùng, dành riêng cho dao dĩa. Đây là lựa chọn tốt nhất trong mọi lựa chọn:
- Món nằm phẳng, không lồng vào nhau.
- Tia nước từ cánh phun trên tiếp cận cả hai mặt.
- Lấy ra an toàn, không phải thò tay vào giỏ.
Nếu máy có khay này mà bạn vẫn dùng giỏ đứng, thử đổi một lần rửa, khác biệt thấy rõ ngay.
Ba món không nên cho vào giỏ dao dĩa
- Dao bếp lưỡi sắc, dao thái. Nên rửa tay, vừa an toàn vừa giữ lưỡi.
- Dao dĩa cán gỗ hoặc cán sừng. Nước nóng làm nứt và bong keo.
- Đồ bạc. Bạc xỉn màu khi tiếp xúc chất tẩy kiềm mạnh, và phản ứng nếu chạm vào inox trong cùng giỏ.
Dao dĩa xếp ngược và chuyện an toàn khi lấy ra
Rủi ro của việc dao dĩa xếp ngược nằm ở lúc dỡ máy chứ không phải lúc xếp. Ba cách giảm rủi ro mà vẫn giữ được độ sạch:
- Dỡ giỏ dao dĩa ra khỏi máy trước, đặt lên mặt bàn rồi mới lấy từng món, thay vì thò tay vào khoang.
- Lấy từ mép ngoài vào giữa, không thọc tay vào giữa nắm dao dĩa.
- Riêng dao lưỡi sắc thì cắm xuôi, và lấy ra đầu tiên.
Với nhà có trẻ nhỏ phụ dọn bếp, cân nhắc cắm xuôi toàn bộ và chấp nhận đổi một chút độ sạch lấy sự an tâm.
Sau khi lấy ra
Dao dĩa inox ra khỏi máy thường còn ẩm hơn bát sứ vì diện tích tiếp xúc lớn và có nhiều khe. Hai việc giúp:
- Đổ đủ nước làm bóng: dao dĩa là nơi vệt nước lộ rõ nhất.
- Lấy ra sau cùng, khi khoang đã hé cửa được 15 phút.
Nếu vẫn còn đốm nước lấm tấm, đó là dấu hiệu nước cứng chứ không phải do cách xếp, kiểm ngăn muối.
Câu hỏi thường gặp
Dao dĩa nên xếp ngược hay xuôi?
Xếp ngược, cán xuống đầu lên, thì sạch hơn vì phần bẩn nhất hướng thẳng vào tia nước từ cánh phun dưới. Cắm xuôi thì an toàn hơn khi lấy ra.
Cách dung hoà giữa sạch và an toàn là gì?
Xếp xen kẽ thìa và dĩa để chúng không lồng vào nhau, phần lớn cắm ngược, riêng dao lưỡi sắc luôn cắm xuôi vì đó là rủi ro đứt tay thật.
Vì sao nhiều người vẫn cắm xuôi?
Ba lý do chính đáng: an toàn khi thò tay vào giỏ, sạch tay hơn vì cầm vào cán, và nhanh hơn vì rút cả nắm cán một lúc.
