Đồ gỗ, tre, nứa rửa máy được không? 4 lý do nên tránh
Không. Nước nóng và sấy làm gỗ nứt, cong và mất lớp dầu bảo vệ, thớt gỗ hỏng sau vài lần.
Trả lời ngắn: Không. Đồ gỗ, tre và nứa không nên cho vào máy rửa bát, và đây là một trong số ít trường hợp gần như không có ngoại lệ. Bốn lý do: gỗ hút nước rồi nở và nứt khi khô, cong vênh vì hai mặt khô không đều, mất lớp dầu bảo vệ vì chất tẩy kiềm, và bong keo ở thớt ghép nhiều thanh. Thớt gỗ tốt có thể hỏng chỉ sau vài lần.
Lý do 1: Gỗ hút nước rồi nứt
Gỗ có cấu trúc sợi rỗng. Ngâm trong nước nóng suốt một chu trình dài, các sợi hút nước và nở ra. Tới giai đoạn sấy, chúng khô nhanh và co lại, nhưng không đều.
Chênh lệch co giãn giữa mặt ngoài đã khô và phần trong còn ẩm tạo ứng suất. Kết quả là vết nứt dọc thớ, thường xuất hiện sau lần rửa thứ hai hoặc thứ ba.
Vết nứt trên thớt còn là nơi vi khuẩn trú, nên đây không chỉ là chuyện thẩm mỹ.
Lý do 2: Cong vênh
Thớt gỗ nằm trong máy thường chỉ tiếp xúc nước ở một mặt nhiều hơn mặt kia. Mặt hút nước nhiều hơn nở nhiều hơn, và tấm thớt cong.
Thớt cong thì không nằm phẳng trên mặt bàn, và thái trên thớt bập bênh là nguy hiểm.
Lý do 3: Mất lớp dầu bảo vệ
Đồ gỗ dùng trong bếp thường được xử lý bằng dầu khoáng hoặc sáp ong. Lớp này lấp các lỗ sợi, chống thấm và chống vi khuẩn.
Chất tẩy kiềm trong viên rửa bát hoà tan lớp dầu đó ngay trong lần rửa đầu tiên. Gỗ mất lớp bảo vệ thì hút nước nhanh hơn ở những lần sau, vòng xoáy đi xuống.
Đây cũng là lý do không nên rửa đồ gỗ bằng nước rửa chén đậm đặc, dù rửa tay.
Lý do 4: Bong keo
Thớt gỗ tốt thường ghép từ nhiều thanh nhỏ bằng keo chuyên dụng. Keo chịu được nước ấm nhưng không chịu được chu kỳ nóng – ẩm – khô lặp lại ở 60–70 °C.
Thớt bắt đầu tách theo đường ghép, và tới lúc đó thì không dán lại được.
Danh sách đồ gỗ và tre nứa không nên rửa máy
| Món | Hư hại chính |
|---|---|
| Thớt gỗ, thớt tre | Nứt, cong, bong keo |
| Đũa gỗ, đũa tre | Nứt, xù sợi, mốc ở khe |
| Muôi, vá gỗ | Nứt cán, mất lớp dầu |
| Khay, đĩa gỗ | Cong, mất lớp sơn phủ |
| Cán dao bằng gỗ | Bong keo, nứt, lỏng đinh tán |
| Rổ tre, giỏ nứa | Xù sợi, mốc, biến dạng |
Cách rửa đồ gỗ đúng
- Rửa nhanh dưới vòi nước ấm ngay sau khi dùng, đừng ngâm.
- Dùng ít nước rửa chén, chà bằng bàn chải mềm theo chiều thớ gỗ.
- Lau khô ngay bằng khăn, rồi dựng đứng cho thoáng cả hai mặt.
- Tra dầu khoáng mỗi tháng: quét một lớp mỏng, để qua đêm, lau phần thừa.
Bước bốn là bước phân biệt một cái thớt gỗ dùng mười năm với một cái dùng một năm.
Khử mùi và khử khuẩn cho thớt gỗ
Không cho vào máy thì làm sao khử khuẩn? Ba cách dùng được:
- Chà muối hạt với nửa quả chanh: muối mài nhẹ bề mặt, axit chanh khử mùi.
- Phơi nắng vài giờ, tia cực tím diệt phần lớn vi sinh vật bề mặt.
- Xối nước sôi nhanh rồi lau khô ngay, không ngâm.
Ba cách này an toàn cho gỗ và hiệu quả với mục đích hằng ngày.
Nếu đã lỡ cho đồ gỗ vào máy
- Lấy ra ngay khi chu trình kết thúc, đừng để trong khoang ẩm.
- Lau khô kỹ cả hai mặt.
- Dựng đứng nơi thoáng, tránh nắng gắt, khô quá nhanh cũng gây nứt.
- Sau 2–3 ngày, khi gỗ đã khô hẳn, tra một lớp dầu khoáng.
Một lần lỡ thường không phá hỏng ngay. Vấn đề chỉ đến khi việc đó lặp lại.
Có loại gỗ nào rửa máy được không
Một số thớt tre ép công nghiệp có ghi dishwasher safe. Chúng chịu được tốt hơn gỗ tự nhiên vì đã được ép keo chịu nước và phủ lớp bảo vệ.
Nhưng ngay cả với loại này, tuổi thọ vẫn ngắn hơn rõ rệt so với rửa tay. Nhà sản xuất ghi “chịu được” chứ không ghi “không ảnh hưởng”.
Câu hỏi thường gặp
Đồ gỗ, tre, nứa có rửa máy được không?
Không, và đây là một trong số ít trường hợp gần như không có ngoại lệ. Thớt gỗ tốt có thể hỏng chỉ sau vài lần rửa máy.
Vì sao gỗ hỏng khi rửa máy?
Bốn lý do: gỗ hút nước rồi nở và nứt khi khô, cong vênh vì hai mặt khô không đều, mất lớp dầu bảo vệ vì chất tẩy kiềm, và bong keo ở thớt ghép nhiều thanh.
Vết nứt trên thớt gỗ xuất hiện khi nào?
Thường sau lần rửa máy thứ hai hoặc thứ ba, nứt dọc thớ, do chênh lệch co giãn giữa mặt ngoài đã khô và phần trong còn ẩm.
