Dao làm bếp rửa máy có bị cùn không? 3 hư hại cần biết
Cùn thì ít, gỉ và mẻ lưỡi thì nhiều. Vì sao dao tốt nên rửa tay.
Trả lời ngắn: Dao làm bếp rửa máy thì cùn ít hơn nhiều người nghĩ, máy không chà vào lưỡi. Ba hư hại thật là: lần rửa lưỡi do va vào món kim loại khác, gỉ ở dao thép carbon và ở chỗ nối cán, và hỏng cán nếu cán gỗ. Dao inox lưỡi thường thì rửa máy được. Dao tốt, dao thép carbon và dao cán gỗ thì nên rửa tay, mất ba mươi giây và giữ được nhiều năm.
Chuyện cùn lưỡi: đúng bao nhiêu phần
Máy rửa bát không có bộ phận nào chà vào lưỡi dao. Nó phun nước. Nên nói rửa máy làm cùn dao là nói quá.
Nhưng có hai cơ chế gián tiếp làm lưỡi kém đi:
- Va chạm. Dao trong giỏ va vào thìa, dĩa, hoặc thành giỏ khi tia nước làm rung. Mỗi lần va là một vết mẻ vi mô trên đường lưỡi.
- Ăn mòn vi mô. Chất tẩy kiềm mạnh tác động lên bề mặt thép, và đường lưỡi là chỗ mỏng nhất nên chịu ảnh hưởng rõ nhất.
Cộng lại, dao làm bếp rửa máy đều đặn cần mài lại thường xuyên hơn so với rửa tay.
Hư hại 1: Lần rửa lưỡi
Đây là hư hại rõ nhất và cũng khó chữa nhất. Vết mẻ trên đường lưỡi phải mài đi khá nhiều thép mới hết, và mỗi lần mài là mất một phần tuổi thọ dao.
Cách giảm: nếu vẫn rửa máy, đặt dao nằm riêng ở khay dao dĩa phẳng trên cùng nếu máy có, hoặc cắm vào ô riêng trong giỏ, cách xa món kim loại khác.
Hư hại 2: Gỉ
| Loại dao | Nguy cơ gỉ | Ghi chú |
|---|---|---|
| Inox 420, 440 | Thấp | Loại phổ biến cho dao gia dụng |
| Thép carbon | Rất cao | Gỉ ngay sau một lần rửa máy |
| Thép Damascus | Trung bình tới cao | Tuỳ lõi thép, thường nên rửa tay |
| Dao gốm | Không gỉ | Nhưng rất giòn, dễ lần rửa |
Dao thép carbon là trường hợp tuyệt đối không: chúng cần được lau khô và tra dầu sau mỗi lần dùng. Một chu trình trong máy rửa bát là đủ để chúng phủ gỉ.
Ngoài lưỡi, chỗ dễ gỉ thứ hai là khe giữa lưỡi và cán. Nước đọng ở đó không bao giờ khô hẳn trong máy.
Hư hại 3: Hỏng cán
- Cán gỗ: nứt, cong, bong keo. Hư hại xuất hiện sau vài lần chứ không cần nhiều.
- Cán sừng, cán xương: tương tự gỗ, còn nhạy hơn.
- Cán nhựa tổng hợp: chịu được, nhưng chỗ đinh tán có thể gỉ nếu đinh không phải inox.
- Cán liền khối inox: chịu tốt nhất.
Dao nào rửa máy được
Nếu bạn muốn tiện và không quá coi trọng bộ dao:
- Dao inox lưỡi thường, cán liền khối hoặc cán nhựa, rửa máy được.
- Dao ăn (dao bơ, dao bàn), rửa máy bình thường.
- Kéo bếp inox, rửa máy được, nhưng lau khô chỗ khớp.
Còn dao thái, dao chặt, dao Nhật lưỡi mỏng thì rửa tay. Không phải vì máy quá mạnh, mà vì chi phí thay dao cao hơn nhiều so với ba mươi giây rửa tay.
Cách rửa tay đúng cho dao làm bếp
- Rửa ngay sau khi dùng, đừng ngâm trong chậu.
- Dùng khăn mềm hoặc miếng bọt biển, lau dọc theo lưỡi từ sống dao ra, không lau ngang.
- Lau khô ngay, kể cả dao inox.
- Cất vào giá gỗ hoặc thanh nam châm, không quăng vào ngăn kéo chung.
Bốn bước này mất khoảng ba mươi giây và là toàn bộ việc bảo dưỡng mà một con dao tốt cần.
Dao làm bếp và bộ dao gắn thớt
Bộ dao bán kèm khối gỗ cắm dao là trường hợp hay bị bỏ qua: khối gỗ đó tuyệt đối không cho vào máy, và dao cắm trong khối gỗ ẩm cũng gỉ nhanh hơn.
Sau khi rửa dao làm bếp bằng tay, lau khô hoàn toàn rồi mới cắm lại. Cắm dao còn ẩm vào khối gỗ là tạo ra một môi trường kín ẩm, dao gỉ và gỗ mốc.
Thanh nam châm treo tường là lựa chọn tốt hơn: dao khô nhanh, không cọ vào gì, và nhìn thấy được để không cầm nhầm.
Dao làm bếp bị gỉ rồi thì xử lý sao
- Vết gỉ nhẹ: chà bằng bột baking soda pha nước thành hồ, dùng khăn mềm, chà dọc theo lưỡi.
- Vết gỉ sâu: dùng giấy nhám mịn loại 1000 grit trở lên, chà rất nhẹ.
- Sau khi hết gỉ: rửa sạch, lau khô, quét một lớp dầu ăn mỏng nếu là thép carbon.
Gỉ ăn sâu vào lưỡi thì phải mài lại, và mài nhiều lần là dao mòn dần. Đây là lý do phòng vẫn rẻ hơn chữa.
An toàn khi có dao trong máy
Ngoài chuyện hỏng dao, còn chuyện đứt tay. Dao cắm ngược trong giỏ dao dĩa là rủi ro thật khi dỡ máy, nhất là khi có trẻ phụ dọn bếp.
- Dao lưỡi sắc luôn cắm xuôi, cán lên trên.
- Lấy dao ra đầu tiên khi dỡ máy.
- Dỡ giỏ dao dĩa ra khỏi máy rồi mới lấy từng món.
Tóm lại
Chuyện dao làm bếp rửa máy bị cùn bị nói quá, nhưng ba hư hại thật thì có thật. Cách chia đơn giản: dao rẻ và dao ăn thì cho vào máy; dao đắt, dao thép carbon và dao cán gỗ thì rửa tay.
Câu hỏi thường gặp
Rửa máy có làm cùn dao không?
Cùn ít hơn nhiều người nghĩ, vì máy không có bộ phận nào chà vào lưỡi. Nhưng có hai cơ chế gián tiếp: va chạm với thìa dĩa khi tia nước làm rung, và ăn mòn vi mô do chất tẩy kiềm mạnh tác động lên đường lưỡi.
Dao nào rửa máy được, dao nào không?
Dao inox lưỡi thường thì rửa máy được. Dao tốt, dao thép carbon và dao cán gỗ thì nên rửa tay, mất ba mươi giây mà giữ được nhiều năm.
Hư hại thật khi rửa dao bằng máy là gì?
Ba thứ: mẻ lưỡi do va vào món kim loại khác, gỉ ở dao thép carbon và ở chỗ nối cán, và hỏng cán nếu cán làm bằng gỗ.
