Vết gỉ trong khoang máy rửa bát: 3 nguồn cần biết
Gỉ từ đồ mang vào, gỉ từ muối rơi vãi, hay gỉ từ chính khoang. Cách phân biệt và cách chặn.
Trả lời ngắn: Vết gỉ trong khoang máy rửa bát có ba nguồn, và chỉ một nguồn là do chính cái máy. Gỉ lây từ đồ mang vào (dao thép carbon, kẹp sắt, rổ sắt), phổ biến nhất. Gỉ từ muối rơi vãi khi đổ mà không lau và không chạy chu trình rỗng ngay. Gỉ từ chính khoang: hiếm, chỉ xảy ra khi lớp phủ bị xước sâu hoặc khoang không phải inox 304.
Vì sao khoang inox không tự gỉ
Khoang máy rửa bát phần lớn làm bằng inox 304, chứa khoảng 18% crôm. Crôm phản ứng với oxy tạo một lớp oxit mỏng, trong suốt, tự phục hồi khi bị xước nhẹ.
Lớp này là thứ ngăn sắt bên dưới tiếp xúc với nước và oxy. Chừng nào nó còn nguyên thì inox không gỉ.
Vì vậy khi thấy vết gỉ trong khoang, giả thiết đầu tiên nên là gỉ từ nơi khác chứ không phải khoang tự gỉ.
Vết gỉ trong khoang lây từ đồ mang vào
Phổ biến nhất. Một con dao thép carbon, một cái kẹp gắp đã gỉ, một chiếc rổ sắt sơn bong, chúng gỉ trong máy và hạt gỉ bám sang thành khoang, sang giá đựng bát.
Dấu hiệu nhận biết: vết gỉ tập trung ở chỗ món đó nằm, hoặc ở đáy khoang ngay dưới vị trí đó.
| Món hay gây gỉ lây | Vì sao |
|---|---|
| Dao thép carbon | Gỉ ngay sau một chu trình |
| Kẹp gắp, dụng cụ sắt mạ | Lớp mạ bong theo thời gian |
| Rổ, giá sơn tĩnh điện đã tróc | Lộ thép bên dưới |
| Nắp lon, nắp chai | Thép mỏng, gỉ rất nhanh |
Cách chữa: ngừng cho những món này vào máy, rồi tẩy vết gỉ đã bám.
Vết gỉ trong khoang do muối rơi vãi
Khi đổ muối vào ngăn ở đáy khoang, một ít hạt luôn rơi ra ngoài. Nước muối bão hoà trong ngăn cũng tràn ra khi bạn đổ đầy.
Nồng độ muối cao ở một điểm có thể phá lớp oxit bảo vệ của inox, và đó là lúc vết gỉ trong khoang xuất hiện.
- Lau sạch muối rơi quanh miệng ngăn sau mỗi lần đổ.
- Chạy ngay một chu trình rửa: kể cả máy trống, để rửa trôi nước muối tràn.
- Vặn nắp ngăn muối cho chặt để nước rửa không lọt vào và ngược lại.
Bước hai là bước bị bỏ qua nhiều nhất, và cũng là bước quan trọng nhất.
Vết gỉ trong khoang do chính khoang xuống cấp
Hiếm, nhưng có. Hai trường hợp:
- Khoang bị xước sâu tới lớp thép bên dưới, thường do vật cứng va vào hoặc do chà bằng bùi nhùi kim loại.
- Khoang không phải inox 304: một số máy giá rẻ dùng khoang nhựa hoặc thép tráng men; chỗ men nứt thì gỉ.
Dấu hiệu: vết gỉ xuất phát từ một điểm cố định và lan rộng dần qua các tháng, thay vì xuất hiện rải rác.
Trường hợp này không chữa dứt được. Có thể làm chậm bằng cách tẩy sạch rồi phủ chất bảo vệ inox, nhưng gỉ sẽ quay lại.
Cách tẩy vết gỉ trong khoang
- Pha hồ baking soda với ít nước, đặc như kem.
- Bôi lên vết gỉ, để 15 phút.
- Chà bằng khăn mềm hoặc miếng bọt biển, theo chiều vân inox.
- Rửa lại bằng cách chạy một chu trình rỗng.
Vết gỉ trong khoang có nguy hiểm không
Về an toàn thực phẩm thì không đáng lo: lượng oxit sắt bám lên bát trong một chu trình là cực nhỏ, và phần lớn bị nước tráng cuối cuốn đi.
Vấn đề thật là lan rộng. Hạt gỉ rơi xuống đáy khoang, theo nước tuần hoàn đi khắp máy, và bám vào những chỗ có xước nhỏ, biến một điểm gỉ thành nhiều điểm.
Vì vậy nên tẩy sớm khi vết còn nhỏ, thay vì đợi tới lúc nhìn thấy rõ.
Gỉ trên giá đựng bát
Giá đựng bát thường là thép phủ nhựa. Chỗ nhựa bong ra thì thép lộ và gỉ, đây là vấn đề riêng, phổ biến hơn gỉ ở khoang.
- Bộ vá giá đựng bán sẵn: ống nhựa nhỏ chụp lên đầu nan gỉ.
- Sơn phủ chuyên dụng cho nan giá, chịu nước nóng.
- Thay cả giá nếu gỉ nhiều, đây là vật tư thay được.
Để nguyên thì hạt gỉ tiếp tục rơi xuống khoang và lây sang chỗ khác.
Phòng
- Không cho đồ thép carbon và đồ sắt vào máy.
- Lau muối rơi và chạy chu trình rỗng sau mỗi lần đổ muối.
- Không chà khoang bằng bùi nhùi kim loại.
- Vá nan giá đựng ngay khi thấy nhựa bong.
Câu hỏi thường gặp
Vết gỉ trong khoang máy do đâu?
Có ba nguồn và chỉ một nguồn là do chính cái máy: gỉ lây từ đồ mang vào như dao thép carbon, kẹp sắt hay rổ sắt và đây là nguồn phổ biến nhất; gỉ từ muối rơi vãi khi đổ mà không lau; và gỉ từ chính khoang, hiếm, chỉ khi lớp phủ xước sâu hoặc khoang không phải inox 304.
Vì sao khoang inox không tự gỉ?
Vì inox 304 chứa khoảng 18 phần trăm crôm, crôm phản ứng với oxy tạo lớp oxit mỏng trong suốt và tự phục hồi khi xước nhẹ. Lớp đó ngăn sắt bên dưới gặp nước và oxy, còn nguyên thì inox không gỉ.
Đổ muối xong cần làm gì để tránh gỉ?
Lau sạch muối rơi vãi quanh miệng ngăn rồi chạy ngay một chu trình rỗng. Bỏ hai việc này là muối đọng lại và sinh vết gỉ.
