Bát nước mắm và mùi ám trong máy: 3 việc nên làm ngay
Mùi mắm bám vào gioăng và bộ lọc chứ không bay đi. Ba việc làm ngay sau bữa có nước mắm.
Trả lời ngắn: Mùi từ bát nước mắm không bay đi theo nước, nó bám vào gioăng cửa, bộ lọc và các bề mặt nhựa trong khoang. Ba việc làm ngay sau bữa có nước mắm: đổ bỏ phần mắm còn lại trước khi xếp vào máy, chọn chế độ từ 60 °C trở lên, và rửa bộ lọc cùng lau gioăng ngay sau lần rửa đó. Đây là chuyện đặc thù của bếp Việt mà không sách hướng dẫn máy nào nhắc tới.
Vì sao mùi nước mắm bám dai
Nước mắm chứa các hợp chất chứa nitơ và lưu huỳnh, cùng nhóm với những chất tạo mùi mạnh nhất trong tự nhiên. Chúng bám vào bề mặt xốp và vật liệu đàn hồi.
Trong máy rửa bát, ba nơi giữ mùi:
- Gioăng cao su quanh cửa: vật liệu xốp, nhiều nếp gấp.
- Bộ lọc: lưới mịn giữ lại phần đặc.
- Bề mặt nhựa trong khoang: giá đựng, giỏ dao dĩa.
Ba nơi này đều không được tia nước quét mạnh, nên chúng giữ mùi lâu hơn thành khoang inox.
Việc 1: Đổ bỏ phần mắm còn lại
Nghe hiển nhiên nhưng hay bị bỏ qua vì bát nước mắm nhỏ và lượng còn lại ít.
Vấn đề là nồng độ: một thìa nước mắm đậm đặc có lượng hợp chất mùi lớn hơn nhiều so với cả một tô canh. Đổ bỏ và tráng nhanh dưới vòi trước khi xếp vào máy.
Đây là một trong số ít trường hợp mà tráng dưới vòi là việc nên làm, ngược với lời khuyên chung.
Việc 2: Chọn chế độ từ 60 °C
Nhiệt cao giúp phân huỷ và cuốn trôi các hợp chất mùi hiệu quả hơn hẳn. Chế độ Eco 45–50 °C thường không đủ cho lần rửa có nhiều bát nước mắm.
Với mâm cơm Việt điển hình, có nước mắm, có món kho, có món chiên, chế độ Auto hoặc Intensive là lựa chọn đúng.
Việc 3: Rửa bộ lọc và lau gioăng ngay
- Tháo bộ lọc, rửa dưới vòi nước nóng, chà lưới mịn bằng bàn chải cũ.
- Lau gioăng cửa bằng khăn ẩm, luồn vào từng nếp gấp, kỹ nhất ở cạnh dưới.
- Hé cửa cho khoang khô hẳn.
Ba việc này mất năm phút và ngăn được việc lần rửa bát ngày mai có mùi mắm.
Nếu mùi đã bám vào máy
- Rửa bộ lọc kỹ, tách cả ba lớp.
- Lau gioăng cửa bằng khăn ẩm; chỗ mốc thì chà bàn chải mềm.
- Chạy một viên vệ sinh máy ở chu trình nóng nhất, máy trống.
- Để cửa hé qua đêm cho khoang khô hoàn toàn.
Mùi mắm ám lâu ngày có thể cần hai lần chạy viên vệ sinh. Đừng dùng chất tạo hương để che, nó không xử lý nguồn mùi.
Bát nước mắm bằng vật liệu gì thì đỡ ám mùi
| Vật liệu | Giữ mùi | Ghi chú |
|---|---|---|
| Sứ tráng men | Rất ít | Bề mặt kín, dễ rửa sạch |
| Thuỷ tinh | Rất ít | Lựa chọn tốt nhất |
| Inox | Ít | Có thể ám nhẹ nếu để lâu |
| Nhựa melamine | Nhiều | Bề mặt có vi lỗ |
| Nhựa thường | Rất nhiều | Không nên dùng đựng mắm |
Nếu nhà hay dùng bát nước mắm bằng nhựa và thấy chúng ám mùi vĩnh viễn, đổi sang sứ hoặc thuỷ tinh là cách xử lý dứt điểm.
Bát nước mắm trong lần rửa chung hay lần rửa riêng
Không cần chạy riêng. Một hai bát nước mắm đã đổ bỏ phần còn lại thì không đủ để ám cả lần rửa.
Nhưng nếu bữa đó có nhiều bát nước mắm, bát mắm tôm hoặc chén nước chấm đậm đặc, xếp chúng ở giá dưới gần tâm khoang: nơi tia nước mạnh nhất, thay vì ở rìa giá trên.
Đây là chi tiết nhỏ nhưng đổi kết quả rõ: bát ở rìa giá trên nhận ít nước nhất trong cả khoang.
Các món khác cùng nhóm
Nước mắm không phải thứ duy nhất. Cùng nhóm mùi bám dai trong bếp Việt:
- Mắm tôm, mắm ruốc: mạnh hơn nước mắm nhiều lần.
- Nước kho cá: cộng thêm mỡ cá.
- Sầu riêng, mít: hợp chất lưu huỳnh.
- Hành, tỏi phi: bám vào dầu rồi bám vào máy.
Với bốn nhóm này, áp dụng cùng ba việc ở trên. Riêng mắm tôm thì nên rửa tay bát đựng, mùi của nó vượt quá khả năng xử lý của một chu trình rửa.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mùi nước mắm bám dai trong máy rửa bát?
Nước mắm chứa các hợp chất nitơ và lưu huỳnh, bám vào bề mặt xốp và vật liệu đàn hồi. Trong máy có ba nơi giữ mùi: gioăng cao su quanh cửa, bộ lọc và bề mặt nhựa trong khoang, đều là chỗ tia nước không quét mạnh tới.
Rửa bát nước mắm nên chọn chế độ nào?
Chọn chế độ từ 60 °C trở lên. Chế độ Eco khoảng 45 đến 50 °C thường không đủ cho lần rửa có nhiều bát nước mắm.
Làm gì ngay sau bữa có nước mắm?
Ba việc: đổ bỏ phần mắm còn lại và tráng nhanh trước khi xếp vào máy, chọn chế độ đủ nóng, rồi rửa bộ lọc và lau gioăng ngay sau lần rửa đó.
