Giá trên giá dưới xếp gì cho đúng cách: 6 nguyên tắc
Tia nước mạnh nhất ở giá dưới, nhiệt thấp nhất ở giá trên. Xếp theo nguyên tắc đó là hết một nửa vấn đề.
Trả lời ngắn: Hai giá trên giá dưới không giống nhau và không thay thế được nhau. Giá dưới nằm gần cánh phun chính, áp lực nước mạnh nhất và nhiệt cao nhất, dành cho đĩa lớn, nồi, chảo và món bẩn nặng. Giá trên áp lực nhẹ hơn và nhiệt thấp hơn, dành cho cốc, chén nhỏ, đồ nhựa và món dễ vỡ. Sáu nguyên tắc dưới đây đều xuất phát từ hai khác biệt đó.
Khác biệt giữa giá trên giá dưới
| Giá dưới | Giá trên | |
|---|---|---|
| Áp lực nước | Mạnh nhất | Nhẹ hơn |
| Nhiệt độ | Cao hơn | Thấp hơn |
| Khoảng cách tới cánh phun chính | Gần | Xa |
| Hứng vụn rơi từ trên | Có | Không |
| Hợp với | Đĩa lớn, nồi, chảo | Cốc, chén, đồ nhựa |
Dòng cuối là kết luận thực tế của cả bảng. Nhưng hiểu bốn dòng trên thì tự xếp được cả những món không có trong bảng nào.
Nguyên tắc 1: Món bẩn nặng xuống giá dưới
Nồi kho, chảo chiên, đĩa dính sốt đặc, mọi thứ cần lực nước mạnh đều xuống giá dưới, quay mặt bẩn vào giữa nơi cánh phun quét qua.
Nguyên tắc 2: Đồ nhựa lên giá trên
Hai lý do. Thứ nhất, nhiệt ở giá dưới cao hơn và có thể làm cong vênh nhựa mỏng. Thứ hai, thanh gia nhiệt nằm ở đáy khoang, đồ nhựa rơi xuống đó là chảy.
Đây là nguyên tắc ít linh hoạt nhất trong sáu nguyên tắc: đồ nhựa gần như luôn nên ở giá trên.
Nguyên tắc 3: Đồ dễ vỡ lên giá trên
Ly thuỷ tinh mỏng, chén sứ men mỏng, bình pha lê không chì. Áp lực nước ở giá trên nhẹ hơn, và các món ở đó ít va vào nhau hơn.
Nhiều máy còn có nan gập hoặc giá đỡ chân ly ở giá trên, dùng chúng thay vì để ly đứng tự do.
Nguyên tắc 4: Không để món ở giá trên thò xuống
Cán muôi dài, đũa, quai cốc thò qua khe giá trên sẽ chặn cánh phun ở giữa hai giá. Cánh này quay chậm lại hoặc dừng hẳn, và cả giá dưới rửa kém.
Cách kiểm: sau khi xếp xong, xoay cánh phun giữa bằng tay. Vướng chỗ nào thì sửa chỗ đó.
Nguyên tắc 5: Nhớ giá trên hứng nước từ dưới lên
Nước phun từ dưới lên rồi rơi xuống. Nếu ở giá trên có món để ngửa, nó hứng cả nước bẩn rơi từ giá trên xuống lẫn nước bắn từ dưới lên.
Quy tắc úp miệng xuống vì vậy càng quan trọng ở giá trên.
Nguyên tắc 6: Lấy giá dưới ra trước
Khi lấy bát ra, luôn rút giá dưới trước. Nước còn đọng trên đồ ở giá trên sẽ nhỏ xuống, nếu giá dưới đã rỗng thì nước rơi xuống đáy khoang thay vì rơi lên bát sạch.
Mẹo nhỏ, nhưng tiết kiệm được việc lau lại vài món mỗi lần.
Giá thứ ba cho dao dĩa
Nhiều máy đời mới có thêm một khay phẳng trên cùng dành cho dao, dĩa, thìa và muôi. Khay này rửa rất sạch vì món nằm phẳng và không chồng lên nhau.
Nếu máy có khay này, dùng nó thay giỏ đứng, kết quả tốt hơn hẳn và cũng an toàn hơn khi lấy dao ra.
Điều chỉnh chiều cao giá trên
Phần lớn máy cho nâng hạ giá trên 2–3 nấc. Đây là tính năng hữu ích mà rất ít người dùng:
- Hạ giá trên khi cần chỗ cho ly cao ở giá trên.
- Nâng giá trên khi cần chỗ cho nồi cao ở giá dưới.
Cơ cấu thường là hai lẫy ở hai bên giá. Kéo giá ra hết, bóp lẫy, nâng hoặc hạ, thả lẫy. Nhớ chỉnh đều hai bên: lệch một bên là giá nghiêng và nước đọng.
Giá trên giá dưới và chuyện bát vỡ
Đồ dễ vỡ để nhầm giá dưới là nguyên nhân phổ biến của những vết sứt trên miệng ly. Áp lực nước ở giá dưới đủ mạnh để làm một chiếc ly mỏng rung và va vào nan giá.
Ngược lại, nồi nặng để nhầm giá trên có thể làm giá võng xuống theo thời gian, giá trên được thiết kế cho tải nhẹ.
Đây là lý do việc phân giá trên giá dưới không chỉ là chuyện sạch bẩn mà còn là chuyện giữ đồ và giữ máy.
Sai lầm phổ biến nhất
Xếp theo thứ tự lấy ra khỏi bồn rửa thay vì theo loại món. Kết quả là nồi chảo nằm ở giá trên (nơi áp lực yếu) còn cốc chén ở giá dưới (nơi có thể sứt mẻ).
Bỏ ra mười giây phân loại trước khi xếp: món nặng bẩn một bên, món nhẹ dễ vỡ một bên. Rồi mới xếp vào giá trên giá dưới tương ứng.
Câu hỏi thường gặp
Giá trên và giá dưới khác nhau thế nào?
Giá dưới nằm gần cánh phun chính nên áp lực nước mạnh nhất và nhiệt cao nhất, dành cho đĩa lớn, nồi, chảo và món bẩn nặng. Giá trên áp lực nhẹ hơn và nhiệt thấp hơn, dành cho cốc, chén nhỏ, đồ nhựa và món dễ vỡ.
Vì sao đồ nhựa phải lên giá trên?
Vì giá dưới nóng hơn và nằm gần thanh gia nhiệt, đồ nhựa mỏng để đó dễ cong vênh, thậm chí chảy nếu rơi xuống chạm thanh gia nhiệt. Tia nước mạnh ở giá dưới cũng dễ thổi lật đồ nhẹ.
Sai lầm hay gặp nhất khi xếp bát là gì?
Để món ở giá trên thò xuống chắn đường quay của cánh phun. Cánh phun bị chặn thì cả vùng bên dưới không được rửa tới.
