Đồ nhựa luôn ướt còn đồ sứ khô: 3 lý do cần biết
Nhựa giữ nhiệt kém nên nguội trước khi nước kịp bay hơi. Đây là vật lý, không phải máy hỏng.
Trả lời ngắn: Đồ nhựa luôn ướt còn đồ sứ thì khô vì ba lý do vật lý, không phải vì máy hỏng: nhựa có nhiệt dung riêng thấp nên tích được ít nhiệt, dẫn nhiệt kém nên nguội nhanh từ bề mặt, và kỵ nước nên nước co thành giọt thay vì trải màng. Máy rửa bát làm khô bằng nhiệt còn lại trong chính món đồ, nhựa không giữ đủ nhiệt để làm việc đó. Bốn cách làm giảm, nhưng không cách nào xoá hẳn.
Máy rửa bát làm khô bằng nhiệt của chính món đồ
Phần lớn máy gia dụng dùng sấy ngưng tụ: lần tráng cuối bằng nước nóng làm nóng cả bát đĩa, rồi nước trên bề mặt bay hơi nhờ chính nhiệt tích trong món đồ đó.
Nghĩa là khả năng khô của một món phụ thuộc vào việc nó giữ được bao nhiêu nhiệt sau khi nước rút đi. Đây là chỗ đồ nhựa thua rõ rệt.
Lý do 1: Đồ nhựa tích được ít nhiệt
Nhiệt dung riêng cho biết một vật liệu cần bao nhiêu năng lượng để nóng lên, và tương ứng, giữ được bao nhiêu năng lượng khi đã nóng.
| Vật liệu | Khả năng tích nhiệt | Kết quả sau chu trình |
|---|---|---|
| Sứ, gốm | Cao | Còn nóng, tự khô |
| Thuỷ tinh | Cao | Còn nóng, tự khô |
| Inox | Trung bình, dẫn nhiệt tốt | Khô nhanh |
| Nhựa PP, PE | Thấp | Nguội nhanh, còn ướt |
Thêm một yếu tố nữa: đồ nhựa thường mỏng và nhẹ hơn bát sứ cùng kích thước, nên tổng lượng nhiệt tích được lại càng ít.
Lý do 2: Đồ nhựa nguội rất nhanh
Nhựa dẫn nhiệt kém. Nghe thì tưởng giữ nhiệt tốt, nhưng ở đây nó có tác dụng ngược: bề mặt nhựa nguội gần như tức thì khi tiếp xúc không khí, trong khi phần nhiệt ít ỏi bên trong không truyền ra kịp để bù.
Kết quả là chỉ vài phút sau khi chu trình kết thúc, bề mặt đồ nhựa đã về gần nhiệt độ phòng, trong khi đĩa sứ vẫn còn ấm tay.
Lý do 3: Nhựa kỵ nước
Bề mặt nhựa có tính kỵ nước cao hơn sứ tráng men. Nước trên nhựa co lại thành giọt tròn thay vì trải thành màng mỏng.
Giọt tròn có diện tích tiếp xúc không khí nhỏ hơn màng mỏng cùng thể tích, nên bay hơi chậm hơn nhiều. Đây cũng là lý do nước làm bóng giúp đồ nhựa nhiều hơn giúp đồ sứ: nó phá đúng cái tính kỵ nước đó.
Bốn cách làm giảm
- Đổ đủ nước làm bóng và tăng liều một mức. Đây là biện pháp hiệu quả nhất với đồ nhựa.
- Xếp đồ nhựa ở giá trên và đặt nghiêng hết mức để nước chảy xuống thay vì đọng trong gờ.
- Đợi 10–15 phút rồi mới hé cửa, để thêm 15 phút nữa. Hơi ẩm thoát dần thay vì ngưng lại trên đồ nhựa nguội.
- Lấy đồ sứ và thuỷ tinh ra trước, để đồ nhựa lại trong khoang còn ấm thêm 10 phút.
Cách thứ tư ít người biết nhưng khá hiệu quả: khoang máy sau chu trình vẫn ấm, và khi đã lấy bớt đồ ra thì độ ẩm trong khoang giảm nhanh.
Loại nhựa nào đỡ hơn
Nhựa dày và cứng (hộp đựng thực phẩm loại tốt, khay nhựa dày) giữ nhiệt tốt hơn nhựa mỏng. Nhựa melamine, loại làm bát đĩa giả sứ, nằm giữa: nặng hơn nhựa thường nên khô khá hơn, nhưng vẫn kém sứ thật.
Nếu chuyện đồ nhựa còn ướt gây phiền thật sự, cân nhắc chuyển hộp đựng thực phẩm sang loại thuỷ tinh có nắp nhựa. Chỉ nắp còn ướt, và nắp thì lau một giây.
Đồ nhựa và chế độ Extra Dry
Chế độ Extra Dry kéo dài giai đoạn sấy và tăng nhiệt lần tráng cuối. Nó giúp được, nhưng mức cải thiện với đồ nhựa nhỏ hơn nhiều so với với đồ sứ, vì gốc vấn đề là nhựa không giữ được nhiệt chứ không phải máy không cung cấp đủ nhiệt.
Nếu bật Extra Dry chỉ vì đồ nhựa, cân nhắc lại: nó tốn thêm điện và kéo dài chu trình để đổi lấy một cải thiện nhỏ.
Khi nào là bất thường
Đồ nhựa còn ướt là bình thường. Nhưng ba dấu hiệu sau thì không:
- Cả đồ sứ cũng ướt. Lúc này vấn đề là nước làm bóng hoặc nhiệt độ chu trình.
- Đồ nhựa không chỉ ướt mà còn nhớt. Thừa nước làm bóng, giảm liều một mức.
- Đồ nhựa có vệt trắng khô. Nước cứng, thiếu muối.
Ba trường hợp này có cách chữa; còn chuyện đồ nhựa ướt hơn đồ sứ thì chỉ có cách sống chung.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đồ nhựa luôn ướt còn đồ sứ thì khô?
Ba lý do vật lý, không phải máy hỏng: nhựa tích được ít nhiệt, dẫn nhiệt kém nên nguội nhanh từ bề mặt, và kỵ nước nên nước co thành giọt thay vì trải thành màng.
Máy rửa bát làm khô đồ bằng cách nào?
Bằng chính nhiệt tích trong món đồ sau lần tráng cuối bằng nước nóng. Khả năng khô của một món phụ thuộc vào việc nó giữ được bao nhiêu nhiệt sau khi nước rút đi, và đây là chỗ đồ nhựa thua rõ rệt.
Có cách nào làm đồ nhựa khô hẳn không?
Không cách nào xoá hẳn, chỉ giảm được: xếp đồ nhựa ở giá trên, đổ đủ nước làm bóng, bật chế độ sấy tăng cường nếu máy có, và chấp nhận lau lại bằng khăn.
