Cách vệ sinh máy rửa bát: 6 việc theo lịch, từ bộ lọc đến đường ống
Cách vệ sinh máy rửa bát đúng thứ tự: bộ lọc, cánh phun, gioăng, đường ống. Lịch 6 việc, chưa tới 20 phút mỗi tháng, kèm bảng đoán nguồn mùi.
Sáu việc, chưa tới hai mươi phút mỗi tháng. Làm đúng thứ tự thì phần lớn mùi hôi biến mất ở việc đầu tiên.
Trả lời ngắn: Vệ sinh máy rửa bát chỉ cần sáu việc. Mỗi lần dùng: gạt thức ăn thừa và hé cửa sau khi chạy. Mỗi tuần: một chu trình nóng nếu tuần đó chỉ chạy Eco. Hai tuần: rửa bộ lọc. Mỗi tháng: chạy viên vệ sinh máy và lau gioăng cửa. Ba tháng: tháo cánh phun thông lỗ. Khi làm một buổi, đi theo thứ tự bộ lọc, cánh phun, gioăng, khoang, rồi mới chạy chu trình nóng. Rửa bằng tay trước, dùng hoá chất sau.
Vì sao máy rửa bát cần được rửa
Nhiều người nghĩ máy rửa bát tự làm sạch chính nó. Nó có nước nóng, có chất tẩy, chạy mỗi ngày, nghe thì hợp lý.
Nhưng nước và chất tẩy chỉ chạm tới những bề mặt mà tia nước bắn tới. Bộ lọc, gioăng cửa, đường ống và bơm thì không. Đó là ba chỗ tích tụ, và cũng là ba chỗ gây mùi.
Bếp Việt có thêm một lý do: nhiều món xào, chiên, kho. Mỡ tan khi nước nóng, rồi đông lại khi nước nguội ở cuối chu trình và bám vào bề mặt gần nhất, thường là mặt trong của ống dẫn và bơm. Phần nhìn thấy chỉ là một phần nhỏ của lớp mỡ đó. Sau vài tuần, lớp mỡ ôi và trở thành nguồn mùi chính trong máy.
Có lịch cố định thì không phải nhớ, và quan trọng hơn là không phải chờ tới lúc có mùi mới xử lý.
Lịch vệ sinh máy rửa bát để dán lên tủ bếp
| Tần suất | Việc | Mất bao lâu |
|---|---|---|
| Mỗi lần dùng | Gạt thức ăn thừa trước khi xếp bát. Đợi 10–15 phút sau khi máy báo xong rồi hé cửa. | 10 giây |
| Mỗi tuần | Một chu trình nóng (Auto hoặc Intensive) nếu cả tuần chỉ chạy Eco | Không tốn công |
| 2 tuần | Rửa bộ lọc ở đáy khoang | 5 phút |
| Mỗi tháng | Chạy viên vệ sinh máy (máy trống, chu trình nóng nhất) | 5 phút thao tác |
| Mỗi tháng | Lau gioăng cửa và rãnh cửa | 5 phút |
| 3 tháng | Tháo cánh phun, soi và thông lỗ | 10 phút |
Đây là mức nền cho gia đình chạy một lần rửa mỗi ngày. Dùng nhiều hơn thì dày hơn, dùng ít hơn thì thưa ra (xem mục điều chỉnh bên dưới). Bạn có thể tải bản in một trang ở trang Lịch chăm máy rửa bát.
Một buổi vệ sinh 20 phút, theo thứ tự
Thứ tự quan trọng: rửa cơ học trước, hoá học sau. Bộ lọc đầy vụn làm nước tuần hoàn kém và tiêu mất một phần hoạt chất của viên vệ sinh, nên phải rửa lọc trước.
Bước 1. Rửa bộ lọc (5 phút)
Bộ lọc nằm ở đáy khoang, dưới giá đựng bát dưới. Mọi thứ bẩn nhất trong máy đều tập trung ở đây.
- Rút giá đựng bát dưới ra khỏi máy.
- Xoay cụm lọc ngược chiều kim đồng hồ khoảng một phần tư vòng rồi nhấc lên.
- Tách các lớp: lưới thô, lưới mịn, tấm lọc phẳng.
- Rửa dưới vòi nước nóng, chà lưới mịn bằng bàn chải đánh răng cũ. Không dùng bùi nhùi kim loại vì nó làm rách lưới.
- Lau hốc chứa lọc bằng khăn ẩm, lắp lại theo thứ tự ngược và xoay khoá cho chặt. Lắp lỏng thì vụn lọt xuống bơm.
Chi tiết từng bước có ở bài Vệ sinh bộ lọc máy rửa bát đúng cách trong 5 phút.
Bước 2. Kiểm cánh phun (ba tháng một lần)
Cánh phun quay yếu thì bát ở góc xa không được rửa tới. Nhấc cánh phun dưới ra, vặn đai ốc tháo cánh phun trên, soi từng lỗ. Khều thông bằng tăm tre, từ ngoài vào. Đừng dùng kim thép hay mũi khoan vì làm rộng lỗ, tia nước loe ra và mất áp lực vĩnh viễn. Lắp lại, xoay thử bằng tay, cánh phải quay trơn.
Nếu cánh phun trên phải thông thường xuyên thì gốc vấn đề thường là nước cứng, không phải cách xếp bát. Kiểm ngăn muối và mức làm mềm nước. Xem bài Cánh phun bị bít vì cặn vôi và Thông lỗ cánh phun bị tắc.
Bước 3. Lau gioăng cửa (5 phút)
Gioăng cửa có nhiều nếp gấp giữ nước và vụn thức ăn, trong một khoang kín và ẩm. Dùng khăn ẩm luồn vào từng nếp gấp, đi hết một vòng quanh cửa, kỹ nhất ở cạnh dưới và hai góc dưới. Chỗ mốc cứng đầu thì chà nhẹ bằng bàn chải mềm với nước ấm. Đừng quên rãnh hẹp giữa cửa và thân máy, gần như không ai lau. Lau khô rồi để cửa hé ít nhất 30 phút.
Gioăng chai cứng, nứt hoặc phồng thì không lau được mà phải thay. Xem bài Gioăng cửa bị mốc đen.
Bước 4. Lau thành khoang
Lau thành khoang bằng khăn ẩm để bóc phần bám ở bề mặt. Bước này chỉ xử lý phần nhìn thấy. Phần dày nhất nằm ở chỗ khăn không tới được, nên cần bước 5.
Bước 5. Chạy máy trống với viên vệ sinh (mỗi tháng một lần)
- Rút hết bát đĩa ra. Máy phải trống hoàn toàn.
- Bỏ viên vệ sinh máy vào khoang, hoặc theo hướng dẫn của loại bạn dùng (mỗi loại một kiểu).
- Chọn chu trình nóng nhất máy có, thường 70 °C hoặc Intensive.
Viên rửa bát được thiết kế để làm sạch đồ trong máy. Viên vệ sinh máy dùng để làm sạch chính máy: nhả hoạt chất theo dòng nước tới ống dẫn, cánh phun và bơm, những chỗ khăn lau không tới. Nó là bảo dưỡng định kỳ chứ không phải thuốc chữa khi đã có mùi.
Bốn chỗ hay làm sai:
| Sai ở đâu | Vì sao ảnh hưởng |
|---|---|
| Chạy cùng bát đĩa | Bát hấp thụ một phần hoạt chất và chắn tia nước khỏi thành khoang |
| Chạy chế độ Eco | Eco chỉ 45–50 °C, trong khi mỡ chỉ tan từ khoảng 60 °C |
| Không rửa bộ lọc trước | Vụn thức ăn tiêu mất một phần hoạt chất |
| Dùng ba tháng một lần cho đỡ phí | Màng mỡ ba tháng đã đủ dày để một viên không xử lý hết |
Khi chọn viên vệ sinh máy, đọc bao bì: ghi rõ dùng cho máy rửa bát (loại cho máy giặt có công thức khác), ghi rõ làm sạch cả đường ống và bơm chứ không chỉ khử mùi. Xem thêm Viên vệ sinh máy dùng đúng cách: 4 chỗ hay làm sai.
Mùi nói lên điều gì
Nếu đã có mùi, đoán đúng nguồn sẽ đỡ mất công.
| Mùi | Nguồn nhiều khả năng | Việc đầu tiên |
|---|---|---|
| Chua, tanh, thức ăn ôi | Bộ lọc ở đáy khoang | Rửa bộ lọc |
| Mùi cống, nặng nhất khi mở cửa lần đầu trong ngày, rửa lọc không hết | Ống thoát hoặc bẫy mùi (lỗi lắp đặt) | Kiểm ống thoát, gọi thợ nước nếu cần. Xem Mùi cống bốc ngược |
| Mốc, ẩm mốc | Gioăng cửa | Lau gioăng, hé cửa |
| Ôi dầu mỡ dù đã rửa lọc và lau gioăng | Màng mỡ trong đường ống | Chạy viên vệ sinh, chu trình nóng nhất |
| Khét, mùi nhựa cháy | Điện | Ngắt điện máy ngay, gọi kỹ thuật |
Dòng cuối là trường hợp duy nhất không thuộc về vệ sinh. Ngửi thấy mùi khét thì ngắt điện và gọi thợ, đừng chạy tiếp.
Bài chi tiết: Máy rửa bát có mùi hôi: 4 nơi cần kiểm tra ngay.
Ba cách nên tránh
- Giấm. Giấm hoà tan được cặn vôi nhưng gần như không tác dụng với mỡ, và axit dùng lặp lại làm gioăng cao su chai cứng rồi nứt. Đổ chung với chất tẩy còn trung hoà chính chất tẩy đó.
- Baking soda. Khử mùi tạm thời ở bề mặt, không cắt được màng mỡ đã đông và không tới được đường ống. Chỉ dùng như biện pháp chữa cháy một lần.
- Bùi nhùi kim loại và kim thép. Làm rách lưới lọc, xước khoang, làm rộng lỗ cánh phun.
Xem thêm Baking soda và giấm có làm hỏng máy rửa bát?.
Điều chỉnh lịch theo nhà bạn
- Nhà nấu nhiều món chiên, xào, kho: rửa bộ lọc mỗi tuần thay vì hai tuần.
- Chạy 2 lần rửa mỗi ngày: rút mọi mốc xuống một nửa.
- Nước cứng: thêm việc kiểm ngăn muối mỗi tháng, gộp vào cùng ngày với viên vệ sinh.
- Ít nấu, chủ yếu rửa cốc chén: có thể thưa ra, ví dụ bộ lọc ba tuần một lần. Cách chắc nhất là mở bộ lọc nhìn sau hai tuần đầu: nhiều vụn thì rút ngắn, sạch thì giữ nguyên.
- Đi vắng dài ngày: chạy một chu trình rỗng trước khi đi và sau khi về.
Nếu chỉ làm được một nửa lịch
Đây là thứ tự ưu tiên:
- Rửa bộ lọc. Bỏ việc này thì gần như chắc chắn có mùi trong vòng một tháng.
- Hé cửa sau khi chạy. Không tốn công, hiệu quả cao nhất trên mỗi giây bỏ ra.
- Viên vệ sinh máy hằng tháng. Thứ duy nhất chạm được vào đường ống.
- Lau gioăng cửa. Bỏ được vài tháng nếu đã hé cửa đều.
- Tháo cánh phun. Bỏ được nếu nước mềm và bộ lọc luôn sạch.
Khi vệ sinh xong mà vẫn có vấn đề
| Hiện tượng | Đọc bài |
|---|---|
| Nước đọng thành vũng ở đáy khoang | Nước đọng ở đáy khoang |
| Máy không thoát nước | Máy rửa bát không thoát nước |
| Lớp nhớt, trơn ở thành khoang | Lớp nhớt trong khoang máy |
| Rò nước ra sàn | Máy rửa bát bị rò nước |
Câu hỏi thường gặp
Vệ sinh máy rửa bát bao lâu một lần?
Có sáu việc với sáu mốc khác nhau: gạt thức ăn thừa và hé cửa sau mỗi lần dùng, một chu trình nóng mỗi tuần nếu chỉ chạy Eco, rửa bộ lọc hai tuần một lần, chạy viên vệ sinh máy và lau gioăng mỗi tháng, tháo cánh phun ba tháng một lần. Tổng cộng chưa tới hai mươi phút mỗi tháng nếu làm đều.
Việc nào quan trọng nhất khi vệ sinh máy rửa bát?
Rửa bộ lọc. Mọi vụn thức ăn kết thúc ở đó, và bỏ việc này thì gần như chắc chắn có mùi trong vòng một tháng.
Có cần dùng viên vệ sinh máy nếu máy nhìn vẫn sạch?
Có. Phần cần làm sạch nhất là đường ống, bơm và mặt trong cánh phun, không nhìn thấy được. Khoang máy sáng bóng không nói lên tình trạng bên trong.
Dùng giấm hoặc baking soda thay viên vệ sinh máy được không?
Không nên. Mỗi thứ chỉ giải quyết một phần rất nhỏ. Giấm ăn mòn gioăng cao su khi dùng lặp lại, còn baking soda không cắt được màng mỡ đã đông và không tới được đường ống.
Máy có mùi khét thì làm gì?
Ngắt điện máy ngay và gọi kỹ thuật. Đây là dấu hiệu về điện, không phải chuyện vệ sinh.
Bài liên quan
- Lịch vệ sinh máy rửa bát: 6 việc và tần suất đúng cách
- Vệ sinh bộ lọc máy rửa bát đúng cách trong 5 phút
- Máy rửa bát có mùi hôi: 4 nơi cần kiểm tra ngay
- Viên vệ sinh máy dùng đúng cách: 4 chỗ hay làm sai
- Thông lỗ cánh phun bị tắc: 4 bước đúng cách, 10 phút
- Gioăng cửa bị mốc đen: 3 bước lau và khi nào nên thay
Nguồn tham khảo
- Các bài Cẩm nang Froga đã dẫn ở trên (mức tần suất là mức nền cho gia đình chạy một lần rửa mỗi ngày).
- Sách hướng dẫn của hãng máy nhà bạn: chu trình nóng nhất, vị trí bộ lọc và cách tháo cánh phun khác nhau theo từng dòng máy.
