Độ cứng nước máy ở Việt Nam: 5 điều nên biết
Vì sao gần như mọi máy rửa bát ở Việt Nam đều cần muối, và vì sao con số cụ thể vẫn phải tự đo.
Trả lời ngắn: Độ cứng nước máy ở Việt Nam không có một con số chung. Nó phụ thuộc vào nguồn khai thác của từng nhà máy nước: nước mặt lấy từ sông thường mềm hơn, nước ngầm khoan qua tầng đá vôi thì cứng hơn hẳn. Vì vậy hai nhà cách nhau vài cây số vẫn có thể khác nhau rõ rệt. Điều thực tế cần nhớ: rất nhiều khu vực nằm trên ngưỡng 8 °dH: mức mà máy rửa bát bắt đầu cần muối, và cách duy nhất để biết chắc là tự đo.
Điều 1: Vì sao độ cứng nước máy khác nhau theo vùng
Nước máy đến từ hai nguồn chính: nước mặt (sông, hồ) và nước ngầm (giếng khoan sâu). Nước mặt chảy nhanh, tiếp xúc với đá ít hơn nên thường mềm. Nước ngầm nằm lâu trong tầng đất đá, hoà tan canxi và magie nhiều hơn, nhất là khi đi qua tầng đá vôi.
Một thành phố có thể dùng nhiều nhà máy nước với nguồn khác nhau, phân vùng cấp theo khu vực. Đó là lý do độ cứng nước máy có thể chênh nhau giữa hai quận, thậm chí hai phường.
Thêm một yếu tố nữa: mùa. Mùa khô, tỉ lệ nước ngầm trong hệ thống thường tăng lên, và độ cứng nhích theo.
Điều 2: Xử lý nước sinh hoạt không nhằm làm mềm nước
Quy trình xử lý nước sinh hoạt tập trung vào việc loại bỏ cặn lơ lửng, vi sinh vật và một số kim loại, rồi khử trùng bằng clo. Làm mềm nước không nằm trong mục tiêu của quy trình đó, vì canxi và magie không gây hại cho sức khoẻ.
Nói cách khác: nước máy đạt chuẩn ăn uống hoàn toàn có thể vẫn cứng. Hai chuyện này độc lập với nhau, và đây là chỗ nhiều người hiểu nhầm, thấy nước sạch, trong, không mùi thì cho rằng độ cứng nước máy hẳn phải thấp.
Điều 3: Dấu hiệu nhận ra nước cứng mà không cần đo
- Đáy ấm siêu tốc đóng lớp trắng sau vài tháng dùng.
- Vòi sen, đầu vòi rửa bát bám cặn trắng quanh lỗ phun.
- Xà phòng khó nổi bọt, phải dùng nhiều hơn mức bình thường.
- Quần áo giặt xong hơi cứng, sờ ráp tay.
- Ly thuỷ tinh mờ sau khi rửa và để khô tự nhiên.
Có từ hai dấu hiệu trở lên thì gần như chắc chắn độ cứng nước máy nhà bạn ở mức cần quan tâm. Nhưng dấu hiệu chỉ trả lời có/không, không cho ra con số để chỉnh máy.
Điều 4: Cách biết con số cụ thể
Ba đường, từ rẻ tới chắc:
| Cách | Chi phí | Cho ra gì |
|---|---|---|
| Que thử độ cứng | Vài chục nghìn | Số °dH, đủ để chỉnh máy |
| Hỏi nhà máy cấp nước khu vực | Miễn phí | Số trung bình của vùng, có thể lệch |
| Gửi mẫu xét nghiệm nước | Vài trăm nghìn | Số chính xác kèm các chỉ tiêu khác |
Với mục đích chỉnh máy rửa bát, que thử là đủ. Xét nghiệm đầy đủ chỉ đáng làm khi bạn đang cân nhắc lắp hệ lọc làm mềm cho cả nhà.
Điều 5: Con số đó dùng để làm gì
Biết độ cứng nước máy rồi thì có ba việc dùng tới nó ngay:
- Chỉnh mức làm mềm nước trên máy rửa bát cho khớp. Đây là việc quan trọng nhất và cũng bị bỏ qua nhiều nhất.
- Quyết định tần suất kiểm ngăn muối. Nước càng cứng thì muối tiêu càng nhanh.
- Chọn viên rửa. Nước cứng thì ưu tiên loại có thành phần ngăn kết tủa khoáng.
Nếu độ cứng nước máy nhà bạn rất cao
Trên 21 °dH là mức rất cứng. Ở mức này, chỉ chỉnh máy rửa bát thôi là chưa đủ, cặn sẽ đóng ở khắp nơi trong nhà: bình nóng lạnh, vòi sen, máy giặt.
Lúc đó đáng cân nhắc một hệ lọc làm mềm đầu nguồn. Chi phí lắp đặt không nhỏ, nhưng nó bảo vệ mọi thiết bị dùng nước nóng chứ không riêng máy rửa bát. Sau khi lắp, nhớ đo lại và hạ mức làm mềm trên máy rửa bát xuống cho khỏi tốn muối.
Một hiểu nhầm cần dẹp
Nhiều người nghĩ nước cứng nghĩa là nước bẩn hoặc nước kém chất lượng. Không phải. Canxi và magie là khoáng chất bình thường, thậm chí có mặt trong nước khoáng đóng chai. Nước cứng không độc, không có mùi vị lạ, và uống được bình thường.
Độ cứng nước máy là một thông số kỹ thuật: nó cho biết thiết bị đun nước trong nhà bạn sẽ đóng cặn nhanh tới đâu. Chỉ vậy thôi, nhưng đủ để quyết định có cần đổ muối vào máy rửa bát hay không.
Câu hỏi thường gặp
Nước máy ở Việt Nam cứng bao nhiêu?
Không có một con số chung. Nó phụ thuộc nguồn khai thác của từng nhà máy nước: nước mặt lấy từ sông thường mềm hơn, nước ngầm khoan qua tầng đá vôi thì cứng hơn hẳn, nên hai nhà cách nhau vài cây số vẫn có thể khác nhau rõ rệt.
Vì sao xử lý nước sinh hoạt không làm mềm nước?
Vì mục tiêu của khâu xử lý là làm nước an toàn để uống và dùng, không nhằm khử canxi và magie. Hai khoáng này không gây hại sức khoẻ nên không nằm trong danh mục phải loại bỏ.
Biết con số độ cứng để làm gì?
Để đặt đúng mức làm mềm nước trên máy và biết nhà mình có cần muối không. Rất nhiều khu vực nằm trên ngưỡng 8 °dH, mức mà máy rửa bát bắt đầu cần muối.
